Kulawizna to jeden z najczęstszych powodów wizyt w klinice weterynaryjnej. Przyczyny mogą być błahe — zadrapanie łapy, wbity kolec — ale mogą też świadczyć o poważnej chorobie układu ruchu wymagającej wielomiesięcznego leczenia, a niekiedy operacji. Właściwa diagnostyka ortopedyczna pozwala szybko odróżnić jedno od drugiego i wybrać najskuteczniejszą ścieżkę postępowania.
Kiedy kulawizna wymaga pilnej wizyty?
- Nagłe pojawienie się bez widocznej przyczyny
- Brak obciążania kończyny (kulawizna III lub IV stopnia)
- Obrzęk, ciepłota lub bolesność przy dotyku stawu lub kości
- Kulawizna trwająca ponad 24–48 godzin mimo odpoczynku
- Towarzyszące zaniki mięśni (świadczące o przewlekłym bólu)
- Trudności ze wstawaniem, wspinaniem się po schodach lub wchodzeniem do samochodu
U szczeniąt i młodych psów szybki wzrost niesie ryzyko chorób rozwojowych — osteochondrozy (OCD), dysplazji stawów, panosteitis. U psów starszych dominują choroba zwyrodnieniowa stawów i nowotwory kości. Koty rzadziej eksponują ból ortopedyczny — potrafią maskować kulawizny nawet przy zaawansowanych zmianach stawowych.
Na czym polega badanie ortopedyczne?
Badanie ortopedyczne jest badaniem klinicznym wykonywanym przez lekarza z ręki — dosłownie. Oceniamy chód zwierzęcia w różnych tempach (stęp, kłus), a następnie badamy każdą kończynę przez palpację, bierny zakres ruchu i testy prowokacyjne specyficzne dla poszczególnych stawów.
Do kluczowych testów należą:
- Test szuflady i tłumu — diagnostyka zerwania więzadła krzyżowego przedniego (CCL), najczęstszego urazu ortopedycznego u psów
- Test Ortolaniego — wykrywanie dysplazji stawów biodrowych
- Ocena stawów skokowych i nadgarstkowych — istotna przy niestabilności pourazowej
- Badanie kręgosłupa — ból przy ucisku, ocena odruchów neurologicznych przy podejrzeniu dyskopatii
Radiografia ortopedyczna — złoty standard
RTG pozostaje podstawowym narzędziem diagnostycznym w ortopedii weterynaryjnej. Pozwala ocenić zarysy stawów, przestrzeń stawową, obecność osteofitów (zmiany zwyrodnieniowe), złamania oraz zmiany nowotworowe kości. W Klinice Lancet wykonujemy zdjęcia w standardowych projekcjach PennHIP i OFA do oceny dysplazji stawów biodrowych, zdjęcia całego kręgosłupa przy podejrzeniu dyskopatii, a także zdjęcia śródoperacyjne dla chirurgów.
Zaawansowana diagnostyka obrazowa
W przypadkach niejednoznacznych lub wymagających precyzyjnej oceny tkanek miękkich sięgamy po:
- USG stawów — ocena chrząstki, więzadeł i mazi stawowej
- Tomografię komputerową (CT) — nieoceniona przy złożonych złamaniach i planowaniu operacji
- Rezonans magnetyczny (MRI) — najlepsza metoda oceny rdzenia kręgowego i dysków międzykręgowych
Najczęściej diagnozowane choroby ortopedyczne
- Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego (CCLR)
- Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych
- Zwichnięcie rzepki (luxatio patellae) — szczególnie u małych ras
- Osteochondroza (OCD) — głównie staw barkowy u dużych ras
- Złamania kości długich po urazach komunikacyjnych
- Nowotwory kości (osteosarcoma)
Psy z Mokotowa i Sadyby nierzadko trafiają do nas po wypadkach na ulicy lub urazach w parku. Szybka i dokładna diagnostyka ortopedyczna — od badania klinicznego po RTG i CT — pozwala skrócić czas od urazu do wdrożenia skutecznego leczenia i daje psu szansę na pełny powrót do sprawności.
